Onderkoeling (Hypothermie)
Best wel vroeg in het jaar wordt er gesurft. Het surfen gaat echter gepaard met enkele risico’s. Een risico die niet vergeten mag worden is “onderkoeling”. Dit wordt onderschat, maar belangrijker is, kan je het herkennen en hoe ga je er mee om. Mocht je het meemaken, wat we niet hopen, dan proberen we hieronder uit te leggen wat onderkoeling is, wat zijn de kenmerken en wat je het beste kan doen. Een belangrijke handeling is “niet opgeven en zorg dat hulpdiensten ingeschakeld worden”. Met behulp van bestaande publicaties* volgt hieronder een samenvatting.
De temperatuur in de kern van het lichaam en die van de huid zijn niet hetzelfde. Die van de kern van het lichaam is, als het goed is, altijd 37º C, terwijl de temperatuur van de huid varieert. Gemiddeld ligt deze boven water op zo’n 30° C. Wanneer de temperatuur van de omgeving lager is dan die van de huid zal er door het lichaam warmte afgegeven worden. Deze warmteafgifte kan beperkt worden door bijvoorbeeld het dragen van kleding, tijdens het surfen het dragen van een surfpak en door de reacties van het lichaam zelf.
Hypothermie
Het flink koud hebben betekent niet gelijk dat je onderkoeld bent. Klappertanden, koude handen en koude voeten betekent niet dat je hypothermisch bent. Het koud hebben betekent niet dat je lichaamskern ook een lage temperatuur heeft. De medische definitie van hypothermie is als de kerntemperatuur lager dan 35° C is geworden. Zie hieronder de drie Hypothermie stadia.
![]() |
||||
| Milde hypothermie kerntemperatuur 35-32° C |
Matige hypothermie kerntemperatuur 32-28° C |
Ernstige hypothermie kerntemperatuur lager dan 28° C |
||
Wanneer het lichaam afkoelt gaan de lichaamscellen minder goed werken. Door afkoeling van de spieren vermindert de coördinatie sterk. (Nieuwe moves zul je dus sneller onder de knie krijgen in een warm oord). Ook de hersencellen werken slechter waardoor men suf wordt, bewustzijnsstoornissen krijgt of zelfs bewusteloos kan raken. Het hart klopt trager en de ademhaling wordt langzamer, beiden kunnen zelfs onmerkbaar worden. Een onderkoeld persoon kan de volgende symptomen tonen:
- Een bleke en koude huid, kippenvel, in elkaar kruipen;
- Klappertanden, rillen en stampvoeten (om warmte te produceren);
- Verlaagde hartslag;
- De persoon heeft een zwaar gevoel in de ledematen:
- De persoon voelt zich erg vermoeid, wordt suf en wil slapen;
- Bewustzijnsstoornissen, desoriëntatie;
- Lichte bewusteloosheid (reageert nog wel op pijnprikkels);
- Hartritmestoornissen, spierstijfheid, verwijde pupil;
- Diepe bewusteloosheid (afwezigheid van de peesreflexen);
- Hartkamerrillingen en een hartstilstand.
Wanneer de kerntemperatuur is gedaald tot 27° C is reanimatie niet meer mogelijk. Dit kun je als hulpverlener echter niet controleren. Een onderkoeld persoon heeft meer overlevingskans dan iemand met een hartstilstand met een andere oorzaak. Dit komt doordat door de kou ook de stofwisseling afneemt waardoor bij zuurstofgebrek de weefsels minder snel beschadigen. Dus nooit de moed opgeven!
Wil je meer weten over onderkoeling, lees dan het complete artikel van Cindy.
*Bron: Cindy Koopman NED166












